In het kort: In de achtertuin mag een overkapping meestal zonder vergunning tot tegen de erfgrens met de buren staan. De standaardregels voor vergunningvrij bouwen noemen geen vaste afstand tot de buren; de bekende 1 meter geldt naast openbaar gebied, zoals een stoep of park. Wel moet de hele overkapping op je eigen grond staan en mag het regenwater niet naar de buren lopen. Voor een doorzichtige glazen wand binnen 2 meter van de erfgrens heb je toestemming van de buren nodig als je daardoor op hun erf kijkt. Je gemeente kan eigen regels hebben, dus check altijd het omgevingsplan.
De erfgrens (ook wel perceelsgrens) is de grens tussen jouw grond en die van de buren. Voor een overkapping bij de erfgrens gelden twee soorten regels: de bouwregels, die bepalen of je een vergunning nodig hebt, en het burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek, dat bepaalt wat je tegenover je buren wel en niet mag. Tuinmarqt, specialist in aluminium veranda’s, overkappingen en tuinkamers op maat, zet beide op een rij. Dit artikel geeft de algemene regels en is geen juridisch advies.
Mag je een overkapping op de erfgrens bouwen?
Ja, tot tegen de erfgrens mag, zolang de hele overkapping op je eigen grond staat: de staanders, de fundering, de goot en de dakrand. Komt een deel op, boven of onder de grond van de buren, dan heb je hun toestemming nodig. Zonder toestemming kunnen ze in de regel eisen dat je dat deel weghaalt.
Weet je niet precies waar de erfgrens loopt? De kadastrale kaart geeft een indicatie, maar is niet op de centimeter nauwkeurig. Bij twijfel kan het Kadaster de grens voor je aanwijzen. Staat je overkapping straks tussen je gevel en een schutting of muur, lees dan ook hoe een overkapping tussen twee muren op maat wordt gemaakt.
Hoeveel afstand moet een overkapping van de erfgrens houden?
Geen vaste afstand: volgens de standaardregels voor vergunningvrij bouwen mag een overkapping tot tegen de erfgrens met de buren staan. Die regels gelden in elke gemeente, tenzij de gemeente ze in het omgevingsplan heeft aangepast. Wel gelden er afstanden tot openbaar gebied en tot de voorkant van je huis:
| Grens of plek | Regel |
|---|---|
| Erfgrens met de buren | Geen vaste afstand: tot tegen de grens mag |
| Openbaar toegankelijk gebied, zoals een stoep, straat, park of plantsoen | Meer dan 1 meter afstand houden |
| Voorkant van je huis | Vergunningvrij pas vanaf 1 meter achter de voorkant |
| Doorzichtige glazen wand met uitzicht op het erf van de buren | Binnen 2 meter alleen met toestemming van de buren (burenrecht) |
In de regels heet het deel waar je vergunningvrij mag bouwen het achtererfgebied: je achtertuin plus het deel van je zijtuin dat meer dan 1 meter achter de voorkant van je huis ligt. Openbaar toegankelijk gebied is grond waar iedereen mag komen. Een achterpad dat alleen bedoeld is om te voet of met de fiets bij de achtertuinen te komen, telt niet mee. De regels staan stap voor stap in het stappenplan voor vergunningvrij bouwen van IPLO, het informatiepunt van de overheid.
Hoe hoog mag een overkapping op de erfgrens zijn?
Voor de erfgrens zelf geldt geen aparte hoogte. Wat telt, is de afstand tot je huis:
| Plek van de overkapping | Maximale hoogte zonder vergunning |
|---|---|
| Binnen 4 meter van je oorspronkelijke huis | Tot 30 centimeter boven de vloer van de eerste verdieping en nooit hoger dan 5 meter. Heeft je huis geen verdieping, dan niet hoger dan het huis |
| Verder dan 4 meter van je huis | 3 meter, met elk soort dak |
| Verder dan 4 meter van je huis, schuin dak met minstens twee dakvlakken (zoals een zadeldak) | Dakvoet maximaal 3 meter, dakhelling maximaal 55 graden, nok maximaal 5 meter en lager naarmate de nok dichter bij de erfgrens staat |
De 4 meter meet je vanaf het huis zoals het oorspronkelijk is gebouwd; een latere uitbouw telt niet mee. Alleen bij een schuin dak speelt de erfgrens mee: de nok mag niet hoger zijn dan 3 meter plus 0,47 keer de afstand van de nok tot de erfgrens. Staat de nok 3 meter van de erfgrens, dan is 4,41 meter het maximum. Meer over de juiste hoogte lees je in ons artikel over de maximale hoogte van een overkapping.
Heb je een vergunning nodig voor een overkapping bij de erfgrens?
Meestal niet. De erfgrens zelf maakt een overkapping niet vergunningplichtig. Een overkapping is vergunningvrij als hij in het achtererfgebied staat, op meer dan 1 meter van openbaar toegankelijk gebied, binnen de hoogtes hierboven blijft en de tuin niet te vol wordt gebouwd. Is je achtererfgebied 100 m² of kleiner, dan mag maximaal de helft bebouwd zijn, inclusief een uitbouw of schuur die er al staat. Bij een groter gebied gelden andere percentages, tot maximaal 150 m². Is je huis een monument, bouw je bij een monument of ligt je huis in een beschermd stads- of dorpsgezicht, vraag dan altijd bij je gemeente na of je een vergunning nodig hebt.
Vergunningvrij betekent wel dat de gemeente vooraf niets controleert. Je bent zelf verantwoordelijk voor de bouwtechnische regels, zoals de stevigheid, en voor het burenrecht. Doe daarom altijd de vergunningcheck in het Omgevingsloket. Meer over de vergunningregels lees je in ons artikel over een vergunning voor een veranda.
Welke regels uit het burenrecht gelden bij een overkapping?
Vijf regels uit het burenrecht tellen het meest. Ze staan in Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek en gelden ook als je geen vergunning nodig hebt:
- Regenwater blijft op je eigen erf. Het dak van je overkapping mag niet afwateren op de grond van de buren (artikel 5:52). Laat de goot naar je eigen kant aflopen. Hoe je het water daarna afvoert, lees je in ons artikel over waterafvoer bij een overkapping.
- Niets over de grens. Een goot, dakrand of overstek die boven de grond van de buren uitsteekt, mag alleen met hun toestemming.
- Doorzichtig glas binnen 2 meter alleen met toestemming. Binnen 2 meter van de erfgrens mag je zonder toestemming van de buren geen ramen of andere openingen hebben die uitzicht geven op hun erf (artikel 5:50). Een glazen zijwand van een overkapping of tuinkamer kan daaronder vallen. Glas dat niet open kan en niet doorzichtig is, zoals vast matglas, mag wel (artikel 5:51). Een glazen schuifwand valt daar niet onder.
- Niets vastmaken aan de schutting of muur van de buren. Is de schutting of muur van de buren, maak er dan niets aan vast zonder hun toestemming. Is hij van jullie samen, overleg dan eerst.
- Geen onrechtmatige hinder. Je overkapping mag de buren geen onrechtmatige hinder geven (artikel 5:37), bijvoorbeeld doordat hun tuin of ramen veel licht verliezen. Of de hinder te ver gaat, beslist uiteindelijk de rechter.
Welke overkapping past het best bij de erfgrens?
Meestal een overkapping aan huis met een plat dak, eigen staanders op je eigen grond en een dichte zijwand aan de kant van de buren. Zo vergelijk je de keuzes:
| Keuze | Bij de erfgrens |
|---|---|
| Open overkapping of veranda aan huis | Meestal de makkelijkste keuze: de hoogteregels zijn hier het ruimst en de regel over uitzicht speelt meestal niet |
| Overkapping met een dichte zijwand aan de kant van de buren | Privacy voor jou en de buren, geen discussie over uitzicht |
| Tuinkamer met glazen schuifwanden | Aan de kant van de buren binnen 2 meter alleen met toestemming, of kies daar een dichte wand |
| Vrijstaande overkapping verder in de tuin | Lager dan aan huis: meestal maximaal 3 meter |
Welke zijwanden er zijn, lees je in ons artikel over een overkapping met zijwanden. Staat de overkapping tegen de schutting, bedenk dan ook hoe je de goot aan die kant schoonhoudt.
Hoe maak je goede afspraken met de buren?
Overleg voordat je bestelt en leg de afspraken vast:
- Laat je plan zien. Neem een tekening mee met de plek, de hoogte, de goot en de kant bij de erfgrens, en spreek af of je iets aan de schutting of muur mag vastmaken.
- Zet de afspraken op papier en onderteken ze allebei. Komt een deel van de overkapping over de erfgrens, of geven de buren toestemming voor een glazen wand binnen 2 meter? Laat dat dan bij de notaris vastleggen in een erfdienstbaarheid. Een gewone ondertekende afspraak geldt meestal niet voor latere eigenaren; een erfdienstbaarheid wel.
Kunnen de buren bezwaar maken tegen je overkapping?
Nee, niet tegen een vergunningvrije overkapping: er is geen vergunning om bezwaar tegen te maken. Ze kunnen de gemeente wel vragen te controleren of de overkapping aan de regels voldoet. Dat heet een handhavingsverzoek. Hebben ze hinder van de overkapping, dan kunnen ze een beroep doen op het burenrecht en uiteindelijk naar de rechter stappen. Dat staat ook op Rijksoverheid.nl. Heb je wel een vergunning nodig, dan kunnen de buren daar bezwaar tegen maken binnen 6 weken nadat de vergunning bekend is gemaakt.
Loopt het overleg vast, dan kan buurtbemiddeling helpen. Veel gemeenten bieden dat gratis aan.
Een overkapping op maat, tot tegen de erfgrens
Bij Tuinmarqt laat je een overkapping, veranda of tuinkamer op maat maken, zodat hij precies past in de ruimte tot de erfgrens en binnen de toegestane hoogte blijft. In de configurator stel je je overkapping zelf samen.
Twijfel je over de plek, de hoogte of de afwatering aan de kant van de buren, kom dan langs in de showroom in Amersfoort; een adviseur denkt met je mee. Het eigen montageteam van Tuinmarqt plaatst de overkapping in heel Nederland, behalve op de Waddeneilanden. De vergunningcheck en de afspraken met je buren regel je zelf.
Veelgestelde vragen
Mag een overkapping tegen de schutting of muur van de buren staan?
Ja, als de overkapping met eigen staanders op je eigen grond staat. Iets vastmaken aan de schutting of muur van de buren mag alleen met hun toestemming. Is de schutting of muur van jullie samen, overleg dan eerst.
Mag een overkapping bij de erfgrens hoger zijn dan de schutting?
Ja, de hoogte van de schutting maakt voor de regels niet uit. Wat telt, is de afstand tot je huis: aan huis gaat de grens tot 30 centimeter boven de vloer van de eerste verdieping, verder in de tuin is het meestal 3 meter. Houd wel rekening met de buren als de overkapping hun tuin veel licht kost.
Mag het regenwater van mijn overkapping naar de buren lopen?
Nee. Volgens het burenrecht moet het dak zo gemaakt zijn dat het water niet op het erf van de buren afloopt. Laat de goot naar je eigen kant aflopen en voer het water af naar het riool, een regenton of een grindkoffer op je eigen grond.
Wat kun je doen als je last hebt van de overkapping van de buren?
Praat er eerst met de buren over. Voldoet de overkapping volgens jou niet aan de regels, dan kun je bij de gemeente een handhavingsverzoek indienen. Loopt er regenwater van hun dak op jouw erf of heb je andere hinder, dan kun je een beroep doen op het burenrecht. Gratis juridisch advies krijg je bij het Juridisch Loket.
Mag je bij een hoekwoning tot tegen de erfgrens bouwen?
Aan de kant van de buren wel. Aan de kant van de straat of stoep houd je meer dan 1 meter afstand, en de overkapping moet minstens 1 meter achter de voorkant van je huis staan.
Gelden voor een veranda, overkapping en tuinkamer dezelfde regels bij de erfgrens?
Grotendeels wel. Een veranda is een overkapping aan huis, en voor alle drie gelden dezelfde hoogtes en afstanden. Bij een tuinkamer zit het verschil in de glazen schuifwanden: binnen 2 meter van de erfgrens heb je voor doorzichtige wanden aan de kant van de buren meestal hun toestemming nodig. Staat een tuinkamer verder dan 4 meter van je huis, dan gelden strengere regels voor het gebruik; check dat bij je gemeente.
Wat gebeurt er als een overkapping over de erfgrens staat?
De buren kunnen dan meestal eisen dat dat deel weg moet, ook als het alleen om een goot of dakrand gaat. Soms mag het tegen een vergoeding blijven staan (artikel 5:54), maar daar kun je niet op rekenen. Controleer daarom vooraf waar de grens ligt.
